Czubatka (Lophophanes cristatus)

Charakterystyka

To sikora typowo leśna, osiadła, która będzie zamieszkiwać swoje terytorium również w zimie. Żywa a także bardzo ruchliwa. Czubatka jest to ptak szeroko rozpowszechniony i średnio liczny lęgowo w Polsce, niemniej jednak trudna do obserwacji, ponieważ tak jak sosnówka większość czasu będzie spędzać w koronach wysokich drzew iglastych. Przy karmnikach nie tak częsta jak inne spotykane sikory. Jest mniejsza od bogatki, osiąga wielkość modraszki. Łatwo będzie rozpoznawalna po tym, że ma zaostrzony, czarno – biały łuskowany i zawadiacko wyglądający czubek, który może składać oraz charakterystycznym rysunku na jasnych bokach głowy. Wąskie i ciemne paski oczne zaginają się hakowato ku dołowi.

Podbródek i górna cześć piersi czarne, skąd na boki szyi biegną wąskie czarne paski, które będą okalać białe policzki. Z wierzchu brunatna i biaława od spodu. Po bokach gliniasty nalot, nie ma dymorfizmu płciowego. Mniej żywo ubarwione osobniki młodociane cechuje krótszy czubek i nie tak wyrazisty rysunek na głowie. Jesienią przybierają szatę ostateczną. Samiec i samica łączy się w pary na całe życie, a ptaki młode łączą się z owdowiałymi dorosłymi ptakami. Czubatki raczej nie łączą się w większe grupy, ale czasem poza sezonem lęgowym mogą wspólnie z ptakami nielęgowymi bronić żerowskich terytoriów. Niekiedy mogą one towarzyszyć stadkom innych sikor.

Wielkość

Długość ciała razem z dziobem oraz ogonem to 11-12 cm, rozpiętość skrzydeł 17-20 cm, waga to 11-13 gram.

Pokarm

Ptak żywi się przede wszystkimi drobnymi owadami oraz ich larwami a także pająkami, które łowi w koronach drzew iglastych. W okresie letnim gromadzi je w kryjówkach, gdzie ma swoje zapasy na zimę. Zimą natomiast zajmuje się zbieraniem nasion drzew iglastych. Dokarmiana będzie przede wszystkim chętnie wybierać pokarm tłuszczowy a także pokruszone orzechy włoskie i ziemne, które będzie ukrywać, jeśli występuje nadmiar podaży. Słonecznik zjada nie tak chętnie jak inne sikory lub ignoruje w ogóle.

Sylwetka czubatki

Rozród i gniazdowanie

Buduje gniazda w dziuplach, które tak jak czarnogłówka będzie samodzielnie wykuwać w spróchniałych pniach i pniakach. Niekiedy będzie wykorzystywać spróchniałe dziury, które sama następnie rozbudowuje. Gniazdo uwite z mchów, porostów i źdźbeł traw wykłada od środka miękkim włosiem i wełną. Zazwyczaj ma jeden lęg w roku sporadycznie 2. Samica karmiona przez samca wysiaduje samodzielnie jaja przez kilkanaście dni. Pisklęta karmione są przez około 20 dni w gnieździe a potem poza nim. Usamodzielniają się po trzech tygodniach od wylotu.

Biotop

Gniazduje od Hiszpanii i Francji na wschód aż po Ural. Nie występuje w południowej Grecji, we Włoszech oraz na Wyspach Brytyjskich. W Polsce znajduje się w całym kraju. W górach można ją spotkać do wysokości 1400 m, gdzie razem z czarnogłówką będzie zasiedlać bory świerkowe. Występuje dodatkowo w piętrze kosodrzewiny na większej nieco wysokości. Czubatka w głównej mierze będzie występować w borach szpilkowych a także mieszanych również tam, gdzie znajdują się martwe drzewa. Spotykana w parkach i na cmentarzach, jeśli tam występować będą również drzewa iglaste. W Puszczy Białowieskiej w ramach badań udało się określić, że na km kwadratowy badanej powierzchni przypada 4-5 par.